“Moet een dier al dan niet bedwelmd worden bij een rituele slachting?”

Actualiteit
Bernard Clerfayt is te gast bij Matin Première op 14 oktober 2021 – Onderwerp van de dag: bedwelming voor het slachten

Bernard Clerfayt was donderdag 14 oktober te gast bij Matin Première. Het nieuws van de dag: "Moet een dier al dan niet verdoofd worden vooraleer het ritueel geslacht wordt?“ - “Is dit in strijd met de godsdienstvrijheid? - Het Grondwettelijk Hof oordeelt van niet.”

(We publiceren hieronder een bijna volledige transcriptie van het interview over het slachten met voorafgaande bedwelming.)

Voor de minister van Dierenwelzijn Bernard Clerfayt: “[…] Iedereen weet dat er wetenschappelijke waarheid bestaat over het feit dat dieren lijden tijdens het slachten. […] De Raad voor Dierenwelzijn zei vier of vijf jaar geleden al dat er dierenleed is. Het duurt enkele tientallen seconden, zo niet enkele minuten voordat het dier sterft. Er bestaan tegenwoordig technieken die het lijden van dieren tijdens het slachten verminderen. Deze technieken zijn wettelijk opgelegd in Vlaanderen en Wallonië.

De vraag rees ook in het Brussels Gewest omdat sommigen naar de godsdienstvrijheid verwezen om te zeggen dat deze techniek niet opgelegd mag worden. Ik ben zeer voorzichtig met deze kwestie, vanwege mijn politieke geschiedenis, ben ik zeer alert op wat de gemeenschappen zeggen. Als burgemeester van Schaarbeek weet ik heel goed dat deze kwestie gevoelig ligt. Het was daarom noodzakelijk om te wachten om de juridische waarheid te kennen, namelijk of deze voorafgaande bedwelming al dan niet de godsdienstvrijheid aantastte. Zoals u al zei, hebben het Europees Hof van Justitie, enerzijds, in december, en het Grondwettelijk Hof van België anderzijds, door een recent arrest in september, bevestigd dat als we de Belgische grondwet die de religieuze vrijheden beschermt respecteert, dit een zeer marginale aanval op de religieuze vrijheden is, maar die is proportioneel en legitiem. Het constitutionele kader stelt ons in staat om vandaag te zeggen dat dit een goede manier is om dierenleed te verminderen. "

Zo eenvoudig is het evenwel niet, merkt Thomas Gadisseux op. De twee partners, PS en Ecolo, hebben tot nu toe de voortgang van dit debat geblokkeerd. Waarom zou er dit keer een politieke verandering komen?

Bernard Clerfayt - “Omdat twee jaar geleden, tijdens de besprekingen voor het meerderheidsakkoord, onzekerheid bestond over de vraag of deze wens om dierenwelzijn te beschermen al dan niet een inbreuk was op de godsdienstvrijheid, dat was de vraag. "

Verschanst u zich achter een juridisch debat om de communautaire kwestie niet onder ogen te hoeven zien?

Bernard Clerfayt - “Er waren juridische beroepen geformuleerd tegen de Waalse tekst en de Vlaamse tekst. We moesten wachten op de juridische waarheid en nu zeggen de hoogste Europese en Belgische autoriteiten, in juridische termen, wat de Belgische grondwet toestaat. Zij zijn degenen die de religieuze vrijheden beschermen. "

Uw twee partners PS en Ecolo zijn van mening dat hierover tijdens de onderhandelingen geen overeenstemming is bereikt. Dus er zal vrijheid van stemming zijn en geen partijdiscipline? […]

Bernard Clefayt - "De meerderheidspartners hebben mij de taak toevertrouwd om het dierenwelzijn in het Brussels Gewest te beheren. Tot nu toe heeft niemand kritiek op de manier waarop ik deze taak uitvoer: we proberen het dierenwelzijn in het Brussels Gewest te verbeteren. De Vlamingen en Walen hebben stappen gezet om het dierenwelzijn op hun grondgebied te verbeteren. […] Als minister van Dierenwelzijn kan ik niet anders dan deze kwestie bij de regering op tafel te leggen, begrijpt u. "

De PS en Ecolo hebben in Wallonië voor deze tekst gestemd. Denkt u dat ze ervoor zullen stemmen in Brussel?

Bernard Clefayt – “U zal hen de vraag stellen: hebben ze een coherent standpunt in de verschillende gebieden waar ze politiek actief zijn? […] Ik als minister van Dierenwelzijn kan niet zeggen dat er geen dierenleed is bij het slachten. Ik moet deze stap voorwaarts voorstellen en het lijkt mij vanuit juridisch oogpunt legitiem en evenredig. Wie op Belgisch grondgebied woont en onderworpen is aan de grondwet, kan niet zeggen dat dit een ernstige schending van de godsdienstvrijheid is. Ik denk dat dit debat – een maatschappelijk debat –  ook in het Brussels Gewest moet worden geopend.

Het debat is geopend, dus het zal in het parlement aankomen. We weten dat ook het Vlaams Belang dit debat steunt. Bent u bereid om eventueel met een extreemrechtse partij een meerderheid te vormen om deze tekst erdoor te krijgen?

“Waarom denkt u dat ik deze tekst bij de meerderheid, de regering, neerleg? Het is goed om daar vooral aan te werken, en dat is ook mijn bedoeling.”

PS en Ecolo zijn van mening dat dit geen meerderheidsdiscussie is omdat er op dit punt geen meerderheidsakkoord is.

"Laat me het punt op de regeringstafel brengen, dat we het in de regering bespreken. Laat ons even de tijd nemen; de standpunten komen in het begin misschien niet spontaan overeen, maar deze maatschappelijke kwestie is vandaag belangrijk. Als we naar opiniepeilingen luisteren, is het duidelijk dat iedereen het dierenleed wil verminderen.

U bent tevens minister van Werk in het Brussels Gewest. […] De slachthuizen van Anderlecht zorgen ook voor 200 directe en 200 indirecte banen. Laten we even horen wat Paul Thielemans, woordvoerder van Abattoir, ervan vindt.

Paul Thielemans - “We zijn gewoon bang, omdat deze activiteit gewoon naar Frankrijk of zelfs naar Polen zal verhuizen. En dan gaan we hypocriet zijn, onze ogen sluiten, vlees importeren met een halal-label, wetende dat het in een ander Europees land wordt geslacht. "

Er is ook een commercieel belang, herkent u dat?

Bernard Clerfayt - "Ik ben me terdege bewust van deze kwestie, daarom wil ik in de regering ook praten over het economische aspect. […] Maar moeten we in naam van de werkgelegenheid dierenleed aanvaarden? De minister van Dierenwelzijn kan hier geen “ja” op zeggen. Dierenwelzijn is een acute kwestie, burgers en vele verenigingen herinneren ons er steeds weer aan. Ze begrijpen niet waarom in het Brussels Gewest dierenleed zou worden getolereerd terwijl dat niet het geval is in Vlaanderen, Wallonië, Zweden, Denemarken, Oostenrijk, IJsland en in veel andere landen van de wereld.

Het is een complex debat, net als het debat rond de sluier bij de MIVB, dat ook de meerderheid in Brussel heeft beziggehouden. Is er een veronderstelde wens om het debat te leiden, taboes te doorbreken […]?

Bernard Clerfayt - “Het regeerakkoord heeft op dit punt geen vooruitgang geboekt omdat er rechtsonzekerheid was. Sommigen beweerden dat het een aanval was op de religieuze vrijheden. Deze kwestie werd niet beslecht. Zou u willen dat ik vandaag mijn ogen sluit voor de kwestie van dierenleed? Ik ben minister van Dierenwelzijn! Alle experts vertellen het ons, alle dierenartsen zeggen het. Dit is een wetenschappelijke waarheid [het lijden tijdens het slachten zonder bedwelming], die vandaag de dag door niemand kan worden betwist. […]

Het verbod op onverdoofd slachten

Persartikel
De zoete wraak van minister Clerfayt

- Uittreksel uit het artikel verschenen in "De Standaard"

[…] De Brusselse regering is al langer grondig verdeeld over alles wat met de godsdienstige eisen van de moslimgemeenschap te maken heeft, van hoofddoeken in openbare ambten tot halal-eten in scholen en kantines. Dus ook over onverdoofd slachten. Tijdens de onderhandelingen was er onvoldoende wil om het voorbeeld van de andere gewesten te volgen en de regeringsverklaring rept er met geen woord over.
Maar een paar weken geleden sprak het Grondwettelijk Hof zich uit over de Vlaamse en Waalse beslissing om onverdoofd slachten te verbieden. Volgens het Hof is dat geen aantasting van de godsdienstvrijheid. Meteen deponeerde Brussels minister van Dierenwelzijn Bernard Clerfayt (Défi) het dossier op de regeringstafel.
Beslissen om niet te beslissen […]

Slachten met voorafgaande bedwelming op de regeringstafel voor eind oktober

Actualiteit
Slachten met voorafgaande bedwelming op de regeringstafel voor eind oktober

“De verplichte bedwelming van dieren voorafgaand aan het slachten in het Vlaamse en Waalse Gewest schendt de Grondwet niet”, volgens het Grondwettelijk Hof. Het dossier van het slachten met voorafgaande bedwelming komt opnieuw ter sprake in het Brussel Gewest.

Vandaag heeft het Grondwettelijk Hof de wettelijkheid van de Vlaamse en Waalse decreten die een voorafgaande bedwelming bij het slachten van dieren opleggen, ten aanzien van het Europees recht bevestigd. Deze maatregel werd aangevochten door een aantal  joodse en moslimgemeenschappen in ons land, die zich daarvoor beriepen op een schending van de godsdienstvrijheid. Deze nieuwe beslissing van het gerecht brengt de kwestie van het slachten van dieren zonder voorafgaande verdoving in het Brussels Gewest weer op gang. Oordelen de Vlaamse, Waalse en Brusselse democratieën anders over het evenwicht tussen het respect voor dierenwelzijn en dat voor religieuze vrijheden?

Slachten met omkeerbare bedwelming

In 2017 hebben het Vlaamse Gewest en het Waalse Gewest allebei teksten goedgekeurd die decreteren dat elk dier voorafgaand aan de slachting bedwelmd moet worden. Er werd een aanpassing voorzien voor slachtingen die vereist zijn voor religieuze riten: de bedwelming moet omkeerbaar zijn. Na de beslissing van het Hof van Justitie van de Europese Unie, dat de rechtsgeldigheid van de Vlaamse en Waalse decreten ten aanzien van het Europees recht bevestigt, bevestigt het Grondwettelijk Hof op zijn beurt de wettelijkheid van de maatregelen die werden goedgekeurd in het noorden en het zuiden van het land. Kort gezegd: het Grondwettelijk Hof keurt de maatregelen goed en staat het opleggen van omkeerbare bedwelming vóór het slachten toe.

Geen inmenging in de religieuze rite

Het persbericht van het Grondwettelijk Hof vermeldt bovendien dat “[de Vlaamse en Waalse decreten] evenwel beantwoorden aan een dwingende maatschappelijke behoefte en evenredig zijn met de nagestreefde doelstelling om het dierenwelzijn te bevorderen. Voorts mag de mogelijkheid tot omkeerbare bedwelming bij ritueel slachten niet zo worden geïnterpreteerd dat ze zou voorschrijven op welke wijze een religieuze rite moet worden uitgevoerd”.

Kan de regelgeving niet gebaseerd zijn op gedeelde waarden aangezien ze grondwettelijk is verklaard?

Met dit nieuwe arrest wordt het debat in het Brussels Gewest opnieuw opgestart. Bernard Clerfayt, de Brusselse minister van Dierenwelzijn, heeft de organisaties voor dierenbescherming en de vertegenwoordigers van de religieuze gemeenschappen ontvangen. Zij blijven zich in deze zaak verzetten.

“Naar aanleiding van de beslissing van het Hof van Justitie van de Europese Unie heeft het Grondwettelijk Hof zopas een standpunt ingenomen: het opleggen van een voorafgaande bedwelming bij het slachten is wettelijk en schendt geen religieuze vrijheden. Het Hof van Justitie heeft aangegeven dat het elke lidstaat toekomt dierenwelzijn en godsdienstvrijheid met elkaar te verzoenen. De vraag is nu of de parlementsleden van het Brussels Gewest andere waarden delen dan die van Europa, Vlaanderen en Wallonië. Is de Brusselse democratie anders?”, vraagt Bernard Clerfayt zich af.

De Brusselse minister legt het dossier van het slachten met voorafgaande bedwelming voor eind oktober op de regeringstafel.

“De verplichte bedwelming van dieren voorafgaand aan het slachten in het Vlaamse en Waalse Gewest schendt de Grondwet niet”, volgens het Grondwettelijk Hof

Persbericht

Vandaag heeft het Grondwettelijk Hof de wettelijkheid van de Vlaamse en Waalse decreten die een voorafgaande bedwelming bij het slachten van dieren opleggen, ten aanzien van het Europees recht bevestigd. Deze maatregel werd aangevochten door een aantal  joodse en moslimgemeenschappen in ons land, die zich daarvoor beriepen op een schending van de godsdienstvrijheid. Deze nieuwe beslissing van het gerecht brengt de kwestie van het slachten van dieren zonder voorafgaande verdoving in het Brussels Gewest weer op gang. Oordelen de Vlaamse, Waalse en Brusselse democratieën anders over het evenwicht tussen het respect voor dierenwelzijn en dat voor religieuze vrijheden?

In 2017 hebben het Vlaamse Gewest en het Waalse Gewest allebei teksten goedgekeurd die decreteren dat elk dier voorafgaand aan de slachting bedwelmd moet worden. Er werd een aanpassing voorzien voor slachtingen die vereist zijn voor religieuze riten: de bedwelming moet omkeerbaar zijn. Na de beslissing van het Hof van Justitie van de Europese Unie, dat de rechtsgeldigheid van de Vlaamse en Waalse decreten ten aanzien van het Europees recht bevestigt, bevestigt het Grondwettelijk Hof op zijn beurt de wettelijkheid van de maatregelen die werden goedgekeurd in het noorden en het zuiden van het land. Kort gezegd: het Grondwettelijk Hof keurt de maatregelen goed en staat het opleggen van omkeerbare bedwelming vóór het slachten toe.

Het persbericht van het Grondwettelijk Hof vermeldt bovendien dat “[de Vlaamse en Waalse decreten] evenwel beantwoorden aan een dwingende maatschappelijke behoefte en evenredig zijn met de nagestreefde doelstelling om het dierenwelzijn te bevorderen. Voorts mag de mogelijkheid tot omkeerbare bedwelming bij ritueel slachten niet zo worden geïnterpreteerd dat ze zou voorschrijven op welke wijze een religieuze rite moet worden uitgevoerd”.

Met dit nieuwe arrest wordt het debat in het Brussels Gewest opnieuw opgestart. Bernard Clerfayt, de Brusselse minister van Dierenwelzijn, heeft de organisaties voor dierenbescherming en de vertegenwoordigers van de religieuze gemeenschappen ontvangen. Zij blijven zich in deze zaak verzetten.

“Naar aanleiding van de beslissing van het Hof van Justitie van de Europese Unie heeft het Grondwettelijk Hof zopas een standpunt ingenomen: het opleggen van een voorafgaande bedwelming bij het slachten is wettelijk en schendt geen religieuze vrijheden. Het Hof van Justitie heeft aangegeven dat het elke lidstaat toekomt dierenwelzijn en godsdienstvrijheid met elkaar te verzoenen. De vraag is nu of de parlementsleden van het Brussels Gewest andere waarden delen dan die van Europa, Vlaanderen en Wallonië. Is de Brusselse democratie anders?”, vraagt de Bernard Clerfayt zich af.

De Brusselse minister legt het dossier van het slachten met voorafgaande bedwelming voor eind oktober op de regeringstafel.

Meer info?
Pauline Lorbat - 0485 89 47 45

Dierproeven

Persartikel
Aantal dierproeven in Brussels Gewest blijft afnemen

Uittreksel uit het artikel verschenen in Het Laatste Nieuws

[…] Het ging in totaal om 55.688 dieren, bijna 6.000 minder dan in 2019. Op vijf jaar tijd bedraagt de daling zelfs 36 procent.

Toch nuanceert Brussels minister van Dierenwelzijn Bernard Clerfayt (DéFI). "We moeten deze cijfers met de nodige voorzichtigheid behandelen. In 2020 werden bepaalde wetenschappelijke onderzoeken wellicht uitgesteld als gevolg van de covidcrisis", aldus Clerfayt.

[…]

Neem dinsdag 28/09 vanaf 09.45 uur rechtstreeks deel aan de studiedag rond dierenwelzijn

Actualiteit
Het colloquium rond dierenwelzijn vindt plaats op dinsdag 28 september. Online deelnemen.

Advocaten gespecialiseerd in dierenrecht en actoren vanop het terrein zullen hun benadering van het dierenwelzijn vanuit verschillende aspecten uiteenzetten: het juridische statuut van dieren, het bestuur, de handel, de bestraffing van dierenmishandeling, etc. Het colloquium “Van domesticatie tot bescherming” is volledig gratis. U kan hier vanaf 09.45 uur online deelnemen.

Voorbereiding voor Brussels wetboek voor dierenwelzijn

“Het dierenrecht staat nog in de kinderschoenen. Niettemin worden goede praktijken ingevoerd en evolueert onze relatie met levende wezens. En deze evolutie moet nu in wetteksten worden omgezet”, aldus Bernard Clerfayt, de Brusselse minister van Dierenwelzijn.

Dit colloquium, dat de titel “Van bescherming tot domesticatie” kreeg, dient om input te verzamelen voor het toekomstige Brusselse wetboek voor dierenwelzijn, in vergelijking met wat in Frankrijk en elders wordt uitgevoerd.

Het beleid met betrekking tot dierenwelzijn, dat in het kader van de Zesde Staatshervorming overgeheveld werd, wordt geregeld door een wet uit… 1986. Deze studiedag zal ervoor zorgen dat er van gedachten kan worden gewisseld over de ingevoerde praktijken, de geldende wetten, waar er ruimte voor verbetering is, etc.

Dieren hebben hun plaats in onze levens

Het Brussels Gewest telt meer dan 100.000 honden en bijna 100.000 katten. Bovendien zijn er ook de nieuwe gezelschapsdieren, konijnen, hamsters, vissen, slangen, hagedissen en vogels. “Veel Brusselaars bezitten een huisdier en de burgers hechten een steeds groter belang aan het lot van dieren. En aangezien de manier waarop de maatschappij naar dieren kijkt, aanzienlijk evolueert, is het logisch dat het recht zich aan deze beschouwingen aanpast”, stelt Bernard Clerfayt, de Brusselse minister van Dierenwelzijn.

Studiedag rond dierenwelzijn

Persbericht

Nu dinsdag 28 september vindt de eerste studiedag over het dierenrecht plaats. Dit colloquium, dat de titel “Van bescherming tot domesticatie” kreeg, dient om input te verzamelen voor het toekomstige Brusselse wetboek voor dierenwelzijn, in vergelijking met wat in Frankrijk en elders wordt uitgevoerd.

Het Brussels Gewest telt meer dan 100.000 honden en bijna 100.000 katten. Bovendien zijn er ook de nieuwe gezelschapsdieren, konijnen, hamsters, vissen, slangen, hagedissen en vogels. “Veel Brusselaars bezitten een huisdier en de burgers hechten een steeds groter belang aan het lot van dieren. En aangezien de manier waarop de maatschappij naar dieren kijkt, aanzienlijk evolueert, is het logisch dat het recht zich aan deze beschouwingen aanpast”, stelt Bernard Clerfayt, de Brusselse minister van Dierenwelzijn.

Het beleid met betrekking tot dierenwelzijn, dat in het kader van de Zesde Staatshervorming overgeheveld werd, wordt geregeld door een wet uit… 1986. Deze studiedag zal ervoor zorgen dat er van gedachten kan worden gewisseld over de ingevoerde praktijken, de geldende wetten en over waar er ruimte voor verbetering is, om input te leveren voor het toekomstige Brusselse wetboek voor dierenwelzijn. Belgische en Franse advocaten gespecialiseerd in dierenrecht, maar ook actoren vanop het terrein, zullen hun standpunten uiteenzetten over verschillende onderwerpen, zoals het juridische statuut van dieren, het bestuur, de handel en de bestraffing van dierenmishandeling.

“Het dierenrecht staat nog in de kinderschoenen. Niettemin worden goede praktijken ingevoerd en evolueert onze relatie met levende wezens. En deze evolutie moet nu in wetteksten worden omgezet”, besluit Bernard Clerfayt.

Het colloquium “Van domesticatie tot bescherming” is volledig gratis. U kan deelnemen via deze link

Meer info?
Pauline Lorbat - 0485 89 47 45